Doc.dr Mirjana Orašanin

Slides:



Advertisements
Similar presentations
Ma.
Advertisements

CHAPTER ELEVEN MARKET INDEXES © 2001 South-Western College Publishing.
MARKET INDEXES CHAPTER THIRTEEN Practical Investment Management Robert A. Strong.
CHAPTER ELEVEN MARKET INDEXES Practical Investment Management Robert A. Strong.
1. Uvod CRM ili upravljanje odnosom sa klijentom je poslovna strategija kojom se stvaraju i održavaju dugoročni i profitabilni odnosi sa klijentima. To.
Global Financial Instruments
MSFI 13 – Fer vrednovanje Predavač: Sanja Kočović Senior Manager
Predavanje br. 7 Formiranje GIS-a II Relacione klase.
BPIO U Enterprise Content Management FY09
Programi zasnovani na prozorima
PRIJENOS PODATAKA.
SISTEMI ZA PRENOS PODATAKA SA BERZE
Operativni sistemi.
PONAVLJANJE CheckBox Koristi se za rešavanje zadataka gde je potrebno omogućiti uključivanje ili isključivanje jedne ili više opcija. Važna svojstva: –Checked.
Struktura i princip rada računara
NAFTNO-GASNO POSLOVANJE
''EXCELLENT SME'' SERTIFIKAT KAO POLUGA RAZVOJA
Uvod u projekte Rijeka,
Teorema o 4 boje(Four color theorem)
CheckBox RadioButton RadioGroup
ULOGA RIZNICE U EFIKASNOSTI POSLOVANJA KORPORACIJE
Upitni jezik SQL.
Multimedijalna e-Learning platforma
Petlje FOR - NEXT.
REPEAT…UNTIL Naredbe ciklusa.
Merenje troškova života
HT usluge u Oblaku Ivan Cicvara
Tokovi sredstava Finansijska tržišta i posrednici- posledica potrebe za efikasnom alokacijom štednje Nemogućnost transfera štednje dovodi do suboptimalnog.
Analiza pomoću finansijskih pokazatelje
Komponente izbora i kontejnerske komponente
Uvod u HTML Zoltan Geller 2017
Klauzule GROUP BY i HAVING
KREIRANJE OBJEKATA.
Reference ćelije i opsega
POSLOVNA USMERENOST PREMA KORISNIKU
Dragan Filipović, Predsednik Izvršnog Odbora
LAPLACEOVA TRANSFORMACIJA
Mere položaja z vrednost (ili statndardna vrednost)
Sveučilište u Splitu Medicinski fakultet
Vežba 1. Formatiranje teksta korišćenjem stilskih šablona
Makroekonomija za preduzetnike
Investing in a Market Economy
Element form Milena Kostadinović.
MessageBox.
predavanja v.as.mr. Samir Lemeš
TRŽIŠTE, CENE, PONUDA I TRAŽNJA: KAKO FUNKCIONIŠU TRŽIŠTA
Pojmovi digitalnog zapisa
VEKTORSKI UPRAVLJAN ASINHRONI MOTOR
CORRUPTION PERCEPTIONS INDEX 2015 INDEKS PERCEPCIJE KORUPCIJE 2015
PROGRAMSKI JEZIK PASCAL
PRAĆENJE STATISTIKE POSEĆENOSTI WEB-PREZENTACIJE
MATEMATIČKI FAKULTET, UNIVERZITET U BEOGRADU
Osnovni simboli jezika Pascal
Do While ... Loop struktura
Virtualizacija poslovnih procesa metodom „Swimlane“ dijagrama
Informatičko – engleska radionica
posljednja faza razvoja podatkovnih komunikacija
Strukture podataka i algoritmi 5. VRIJEME IZVRŠAVANJA ALGORITMA
PREZENTACIJA KOLEGIJA
SREĆA.
Analiza varijance prof. dr. sc. Nikola Šakić.
Naredbe u php-u.
Programski jezik C++ - Vježbe - 5. dio
Kratkotrajne veze žena i muškaraca
7. Baze podataka Postavke MS Accessa.
Ponavljanje Pisana provjera
Utvrđivanje kvalitete oblikovanih pričuva šteta – run off analiza
Saving and Investing.
Kako zaštititi privatnost na facebooku
Rekapitulacija / Zaključak
Presentation transcript:

Doc.dr Mirjana Orašanin Finansijska tržišta Doc.dr Mirjana Orašanin Bijeljina, 01.12.2015.

Berzanski indeksi, berzanski proseci, berzanske krize

Berzanski indeksi Ponderisani prosek cena i obima trgovanja akcijama i obveznicama Izražavaju se kroz kretanje tržišne kapitalizacije u posmatranom vremenskom periodu za dati broj kompanija koje ulaze u indeksnu korpu, u odnosu na promenu vrednosti tržišne kapitalizacije Više vrsta u praksi Najčešći su kompozitni indeksi koji izražavaju najširu bazu kompanija kojima se trguje na nekoj berzi Sve značajniji su i blue chip indeksi koji predstavljaju odabrani broj najkvalitetnijih kompanija koje trguju na berzi

njihova tržišna vrednost u baznom periodu Izračunavaju se na sledeći način: Berzanski indeks = ukupna tržišna vrednost odabranih kompanija kojima se trguje na nekoj berzi ___________________________________ njihova tržišna vrednost u baznom periodu Tržišna vrednost = tržišna kapitalizacija = broj akcija kompanije x tržišna cena akcije

Ponder kompanije u indeksu određen je veličinom tržišne vrednosti realizovanih akcija kompanije sa većim brojem prodatih akcija i višom cenom presudno utiču na kretanje indeksa Najpoznatiji indeksi su: Standard Poor 500: S&P 500 London: FT-SE 100 Deutche Borse, Frankfurt: Dax 30 Tokyo: Nikkei Tokyo SE Group: Topix core 30 Hong Kong Exchanges: Hong Seng Index Atens: ASE Wilshire 5000 Equity index Frank Russel 2000 i Frank Russel 3000 index

Blue Chip Indexes Blue Chip Shares – akcije najkvalitetnijih velikih kompanija, dobro poznatih javnosti, koje u dužem periodu redovno plaćaju dividende, nose mali rizik, ali zato i mali prinos. Najpoznatije tržište za blue chip kompanije je Njujorška berza (NYSE) na kojo se listiraju najpoznatije svetske kompanije koje imaju dug istorijat uspešnog poslovanja. Promena njihove cene najkvalitetnije se izražava kroz index S&P 500 koji je kreiran od akcija 400 industrijskih preduzeća, 20 transportnih, 40 finansijskih i 40 infrastrukturnih preduzeća.

Blue chip indexi odražavaju kretanje cena akcija najkvalitetnijih i najstabilnijih kompanija na tržištu Najmanje su podložni turbulentnim promenama na tržištu Berzanski indeksi - barometar kretanja svetske ekonomije i politike Kretanja na berzama najbolje odslikavaju promene berzanskih indeksa.

Standard & Poor s 500 Uključuje 500 najpoznatijih kompanija i predstavlja odnos njihove ukupne vrednosti na tržištu (tržišne kapitalizacije), prema njihovoj tržišnoj vrednosti u baznom periodu. Uključuje četiri subindexa: Industrijskih kompanija (S&P Industrials) Transportnih kompanija (S&P Transportation Index) Kompanija iz sektora usluga (S&P Utilituy Index) Finansijskih kompanija (S&P Financial Index)

Osnovni kriterijum za izbor kompanija pri izračunavanju indeksa S&P 500 SU: Pripadnost određenoj grani Vodeća uloga u grani Brzina realizacije akcija Stabilnost poslovanja

Berzanski Indeks Republike Srpske Indeksi banjalučke berze Berzanski Indeks Republike Srpske Skraćeni naziv: BIRS Vrsta indeksa: cenovni indeks (ne uključuje dividende) tržišni indeks (tržišna kapitalizacija) maksimalno učešće jednog emitenta 25% Datum početka računanja: 01.05.2004. Bazna vrednost: 1.000,00 Redovne revizije:15. maj; 15. novembar Vrednost: 725,60 Promena: 8,34; (%) 1,16

Indeks investicionih fondova Republike Srpske Indeksi banjalučke berze Indeks investicionih fondova Republike Srpske Skraćeni naziv: FIRS Vrsta indeksa: cenovni indeks (ne uključuje dividende) tržišni indeks (tržišna kapitalizacija) uključene akcije investicionih fondova Datum početka računanja: 01.08.2004. Bazna vrednost: 1.000,00 Redovne revizije:15. maj; 15. novembar Vrednost: 1.794,39 Promena: - 8,45; (%) -0,47

Indeks investicionih fondova Republike Srpske Indeksi banjalučke berze Indeks investicionih fondova Republike Srpske Skraćeni naziv: FIRS Vrsta indeksa: cenovni indeks (ne uključuje dividende) težinski indeks (tržišna kapitalizacija) uključene akcije investicionih fondova Datum početka računanja: 01.08.2004. Bazna vrednost: 1.000,00 Redovne revizije:15. maj; 15. novembar Vrednost: 1.794,39 Promena: - 8,45; (%) -0,47

Indeks obveznica Republike Srpske Indeksi banjalučke berze Indeks obveznica Republike Srpske Skraćeni naziv: ORS Vrsta indeksa: Ponderisani cenovni indeks ukupnih performansi Datum početka računanja: 03.05.2011. Bazna vrednost: 1.000,00 Redovne revizije:15. maj; 15. novembar Vrednost: 1.756,13 Promena: - 0,17; (%) -0,01

Indeksi banjalučke berze Bosnian Trade Index in EUR Skraćeni naziv: BATX EUR (Batex) Od 1. decembra 2009. godine Bečka berza računa i objavljuje indeks koji uključuje šest najvećih i najlikvidnijih akcija sa Banjalučke i Sarajevske berze. Najveće učešće u početnom sastavu indeksa imale su akcije Telekoma Srpske a.d. Banja Luka, a pored Telekoma Srpske, sa Banjalučke berze, u indeksu su uključene akcije Nove banke a.d. Banja Luka.

Indeksi banjalučke berze Bosnian Trade Index in EUR Skraćeni naziv: BATX EUR (Batex) Kompanije iz FBiH su: BH Telecom d.d. Sarajevo, JP Elektroprivreda BiH d.d. Sarajevo, Fabrika duhana Sarajevo d.d. Sarajevo i Bosnalijek d.d. Sarajevo Pozitivan efekat na BH trište kapitala u tom slučaju je značajno povećanje likvidnosti akcija kompanija koje ulaze u sastav indeksa, budući da izdavanje svakog proizvoda baziranog na indeksu uključuje potrebu kupovine odgovorajuće količine akcija od strane izdavaoca indeksnog proizvoda

Sarajevo Stock EXchange Index 10 Indeksi sarajevske berze Sarajevo Stock EXchange Index 10 Skraćeni naziv: SASX-10 prati kretanje cijena prvih 10 kompanija na tržištu (izuzimajući investicijske fondove) mereno po tržišnoj kapitalizaciji i frekvenciji trgovanja. SASX-10 je cenovni, ponderisani indeks, pri čemu se kao ponder koristi tržišna kapitalizacija emitenata. Maksimalno učešće pojedinog emitenta ograničeno je na 20%. Bazni datum indeksa je 31.12.2004.godine. Bazna vrednost koju je indeks tada imao iznosi 1.000,00 indeksnih poena.

Bosnian Investment Fund IndeX Indeksi sarajevske berze Bosnian Investment Fund IndeX  Skraćeni naziv: BIFX prati kretanje cena investicionih fondova (bivših privatizacijskih investicionih fondova – PIF-ova) uvrštenih na tržište SASE. BIFX je cenovni, ponderisani indeks, pri čemu se kao ponder koristi tržišna kapitalizacija fondova.  Maksimalno učešće pojedinog fonda nije ograničeno. Bazni datum indeksa je 28.05.2002.godine. Bazna vrednost koju je indeks tada imao iznosi 1.000,00 indeksnih poena.

SArajevo Stock EXchange Index 30 Indeksi sarajevske berze SArajevo Stock EXchange Index 30 Skraćeni naziv: SASX-30 cenovni indeks (price index) tj. isplaćene dividende indeksa se ne uzimaju u obzir prilikom kalkulacije indeksa benchmark indeks, koji ima za cilj da investitorima i analitičarima omogući ocenu generalnog kretanja na najlikvidnijem dijelu Slobodnog tržišta Sarajevske berze neponderisani (equally weighted) indeks, u kojem svaki od učesnika ima identičan uticaj na kretanje indeksa, bez obzira na tržišnu kapitalizaciju pojedinog emitenta.

SArajevo Stock EXchange Index 30 Indeksi sarajevske berze SArajevo Stock EXchange Index 30 Skraćeni naziv: SASX-30 cenovni indeks (price index) tj. isplaćene dividende indeksa se ne uzimaju u obzir prilikom kalkulacije indeksa benchmark indeks, koji ima za cilj da investitorima i analitičarima omogući ocenu generalnog kretanja na najlikvidnijem dijelu Slobodnog tržišta Sarajevske berze neponderisani (equally weighted) indeks, u kojem svaki od učesnika ima identičan uticaj na kretanje indeksa, bez obzira na tržišnu kapitalizaciju pojedinog emitenta.

Indeksi beogradske berze - Indeksi Beogradske berze formirani su u cilju unapređanja procesa informisanja investicione javnosti, kao i želje da se poboljša transparentnost i uporedivost podataka na tržištu. BELEX 15 pozicioniran  kao vodeći indeks Beogradske berze, opisuje kretanja cena najlikvidnijih srpskih akcija i računa se u realnom vremenu BELEX line opšti, osnovni “benchmark” indeks Beogradske berze, čija se vrednost računa na kraju trgovačkog dana

Berzanski proseci izračunavaju se sabiranjem cena akcija odabranih kompanija i deljenjem brojem koji je, u određenom trenutku definisan kao delilac i jednak je broju kompanija u berzanskom proseku. U portfelju za izračunavane uključena je po jedna akcija sa liste, tako da je ponder definisan samo visinom cene konkretne HOV, a ne i učešćem u obimu trgovanja. Ukoliko je cena neke akcije viša, ona ima veći relativan uticaj na veličinu proseka. Promena cene skuplje akcije više menja vrednost pokazatelja od istovetne promene cena jeftinije akcije.

Dow Jones Average Najpoznatiji berzanski prosek 1884.Charls Dow – na prvoj listi se nalazilo 11 akcija železničkih kompanija koje su potpuno dominirale u američkoj privredi. Izračunavanje na početku: sabrane su cene listiranih akcija i podeljene sabrojem akcija. Na početku, to je bila prosta aritmetička sredina akcija sa liste. Kasnije: izvršena je sektorska podela Dow Jones Industrial Average (DJIA) Dow Jones Transportation Average Dow Jones Utility Average

Dow Jones Industrial Average (DJIA) Najčešće korišteni berzanski prosek 1896. Izračunavanje: na bazi prosečnog kretanja cena akcija (sabiraju se cene akcija 30 kompanija i zbir deli sa 30) Ponder svake kompanije u indikatoru odgovara učešću cene njene akcije u ukupnom zbiru, a ne učešću ukupnog obima akcija na berzi u ukupnom zbiru vrednosti svih trgovanih akcija. To je osnovna razlika između DJIA indikatora (price-weighted everage) i indeksa (market value-weghted index).

Kritike Dow Jones proseka Obuhvata nedovoljan broj kompanija, te nije reprezentativan pokazatelj berzanskih promena na tržištu Kompanije sa liste za procenu ne predstavljaju tipične predstavnike industrijskog sektora, već najbolje (blue chip) kompanije Veličina kompanije- ne odražava postojeće stanje, već predstavlja posledicu prošlosti Visina proseka – nerealna slika stanja američke privrede I dalje je najpopularniji jer u njega ulazi 30 najboljih kompanija u svetu

Rejting organizacije Institucije koje na bazi kvantitativnih metoda istraživanja i ekspertskih ocena analitičara informišu korisnike o bonitetu i kreditnim rizicima učesnika na finansijskom tržištu. Najpoznatije rejting orgaizacije u svetu su: Moody s – Usa (1909) Standard and Poor s – USA Fitch IBCA – London Japan Credit Rating Agency – Tokio CBRS (Canadian Bond Rating Services) Thompson Bank Watch FDIC – USA, Agencija za zaštitu depozita

Informacije koje se nude klijentima Osnovne informacije o kompaniji Prognoze – kratkoročne i dugoročne Poslednje promene Statistiku performansi Grafikone kretanja kapitala Strukturu akcionara Osnovne podatke o rukovodećim radnicima Indikatore finansijskih performansi

Rangiranje obveznica Moody s S&P Značenje Aaa AAA najkvalitetnije obveznice Aa AA visok kvalitet, mali rizik A A visoka-srednja kategorija, osetljiva na promene Baa BBB srednji kvalitet, nedovoljno pouzdane na duži rok Ba BB umerena sigurnost, postoje elementi spekul. B B Trenutna sposobnost plaćanja postoji, ali i rizik izvršavanja plaćanja na dugi rok

Rangiranje obveznica Moody s S&P Značenje Caa CCC loš kvalitet, opasnost od plaćanj na duži rok Ca CC visoka spekulativna kategorija, često neizvršavanje obaveza C C najniži rejting, mala mogućnost neizvršavanja obaveza, mada ih još uvek izvršavaju D ne izvršava obaveze

Pitanja za diskusiju Definišite berzanske indekse? Definišite berzanske proseke? Koji su najpoznatiji berzanski indeksi? Koji su najpoznatiji berzanski proseci? Koji su nedostaci berzanskih proseka? 6) Šta su rejting organizacije?