Download presentation
Presentation is loading. Please wait.
Published byOle-Kristian Sunde Modified over 6 years ago
1
جهت های تازه فراروی کتابخانه ها و کتابداران زمینههای عینی و شيوههاي عملي براي پشتیبانی از برنامه های راهبردی دانشگاهها رحمت الله فتاحی استاد دانشگاه فردوسي مشهد فرشید دانش دانشجوي دكتراي كتابداري و اطلاع رساني
2
هشدار! رالف شا: هرگاه كتابخانه در برآوردن يك نياز اجتماعي قصور ورزد، جامعه علمش را در برآوردن آن نياز متوقف نمي سازد، بلكه نهادي ديگر را جهت برآوردن آن نياز مي آفريند.
3
سخن امروز... بخش نخست: بخش دوم: پایان سخن تحولات جهان امروز
تحولات نظام دانشگاهی در جهان و ایران برنامه های راهبردی و محورهای اساسی آن بخش دوم: کتابداران و کتابخانه ها در تعامل با تحولات و شرایط جدید جایگاه و نقش کتابخانه ها در برنامه راهبردی محورهای فعالیتهای و خدمات کتابخانه ها در برنامه راهبردی الزامات مشارکت در برنامه راهبردی پایان سخن
4
تحولات جهان امروز جهان: همواره در حال تغییر و تحول...
سرعت و گستره تغییرات و نوآوری ها تحول در روندهاي اقتصادي تحول در نظامهاي سياسي پویایی نظامهای آموزشی افزايش رقابت در همه عرصه ها...
5
تحولات نظام دانشگاهی در جهان و ایران
دانشگاه در خدمت صنعت و تجارت خود دانشگاه به عنوان یک صنعت، یک تجارت حركت دانشگاهها به سوي پول سازي تغییر ساختار، برنامه و محتوای آموزش عالی حرکت شتابان به سوی پژوهش افزايش شتابان تعداد دانشجويان (بویژه تحصیلات تکمیلی) كاهش تعداد كاركنان و تعداد پستهاي سازماني و اجرایی مثال دانشگاه فردوسی
6
رقابت در نظام دانشگاهی راز بقا...
رقابت میان دانشگاهها در سطح ملی و جهانی چارچوبهای نو در برنامه های دانشگاهها تغییر و تحول در برنامه های آموزشی و پژوهشی تغییر در رویکردها/ احساس نیاز به برنامه های راهبردی حركت به سوي برنامه هاي راهبردي
7
برنامه های راهبردی و محورهای اساسی آن strategic plan
تعیین چشم انداز – تدوین ارزشهای محوری - تدوین ماموریتها تدوین هدفها ... هدفهای کلان راهبرد کلان راهبردهای عملیاتی برنامه های عملیاتی اقدامهای اجرایی
8
چشم انداز 10 ساله دانشگاه «دانشگاه فردوسي مشهد يکي از دو دانشگاه برتر جامع کشور در توليد علم، نظريهپردازي و توسعه فناوري، برخوردار از جايگاه معتبر در بين 10 دانشگاه اول جهان اسلام و جزء 500 دانشگاه ممتاز جهان با هويتي اسلامي- ايراني است.»
9
مأموريت 10 ساله دانشگاه « دانشگاه فردوسي مشهد به عنوان دانشگاهي جامع و منحصر به فرد در نيمه شرقي کشور، برخوردار از قطبهاي علمي ممتاز، براي پاسخگويي به نيازهاي جامعه و اعتلاي فرهنگي آن اهتمام ورزيده و با بهكارگيري فناوريهاي پيشرفته و استانداردهاي جهاني و تقويت همكاري با مراكز علمي و فرهنگي به توليد و ترويج علم نافع در سطح ملي و بينالمللي تلاش مي کند.»
10
ارزشهاي محوري مسئوليتپذيري و پاسخگويي در قبال نيازهاي علمي در سطح ملي و بينالمللي دانشآفريني، دانشگستري و ارج نهادن به آفرينشهاي فکري خودباوري، نوآوري، رقابتپذيري و آزادانديشي علمي تعامل فعال و سازنده در همکاريهاي علمي و فرهنگي بينالمللي
11
هدفهاي كلان افزايش توليدات علمي، گسترش مراکز و نهادهاي پژوهشي و دستيابي به جايگاه پژوهشي ممتاز در سطح ملي و فراملي توليد و توسعه دانش فني، بهرهگيري از فناوريهاي پيشرفته، کاربردي نمودن يافتههاي علمي در جامعه و تجاريسازي دستاوردهاي پژوهشي و افزايش ثبت اختراعات گسترش و تعميق تعاملات سازنده و همافزا با مراکز علمي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي در سطح ملي و بينالمللي
12
روح حاكم بر برنامه راهبردي
گسترش دانش در فضايي رقابتي (ملي و جهاني) به كارگيري آخرين فناوريها ارتقاي رتبه علمي و كسب اعتبار ملي و جهاني
13
در عين حال... ارتقاي رتبه دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي كشور در نظام هاي رتبه بندي بين المللي يكي از چالش ها و دغدغه هاي اصلي مسئولان كشوري و آموزش عالي از جمله در دانشگاه فردوسي مشهد است.
14
آيا تدوين برنامه راهبردي دانشگاه كافي است؟
برنامه راهبردي، بدون پشتوانه اجرايي و عملياتي فاقد ارزش و اعتبار است. راه حل: تدوين رهنمودهاي اجرايي براي هر يك از برنامه هاي عملياتي دعوت از متخصصان رشته هاي مختلف (نیاز به دانش و تجربه)
15
چه بايد كرد...؟! دعوت معاونت طرح و برنامه دانشگاه از برخي از اعضاء گروه كتابداري و اطلاع رساني براي بررسي و ارائه راه كار رصد رتبه علمي دانشگاه فردوسي در پايگاه استنادي علم جهان اسلام (ISC): وضعيت آنچنان مطلوب نيست (فاصله با چشم انداز): (رتبه 11 بين تمامي دانشگاه ها و موسسات پژوهشي كشور) و (رتبه 8 بين دانشگاه ها و موسسات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري) با 23/56 امتياز از 100.
16
چه بايد كرد؟! (ادامه) بررسي و تحليل برنامه راهبردي به منظور شناسايي زمينه هاي فعاليت و اقدامات عملي كتابخانه ها در راستاي تحقق آن تدوين رهنمودهاي مرتبط براي هر بند از اقدامهاي عملي برنامه راهبردي تاكيد بر نقش كتابداران در اجراي اين رهنمودها و برجسته كردن توانايي هاي آنها در اجراي موارد
17
دو پرسش اساسي 1. دانشگاه چه جایگاهی برای کتابخانه ها در برنامه راهبردی خود قائل است؟ 2. خود کتابخانه ها چه نقشی می توانند در این زمینه ایفا کنند؟
18
جایگاه و نقش کتابخانه ها در برنامه راهبردی
همخوانی هدفها و ماموریتهای کتابخانه ها و دانشگاهها زمینه های همکاری کتابخانه ها در برنامه راهبردی فناوري ها و خدمات اطلاعاتي: نقطه مشترك برنامه راهبردي دانشگاه و فعالیتهای كتابخانه ها
19
بررسي برنامه راهبردي دانشگاه فردوسي نشان مي دهد كه بسياري از برنامه هاي عملياتي حوزه پژوهش و فناوري ارتباط مستقيم و ياغير مستقيم با فعاليت هاي كتابداری و همچنين علم سنجي و رتبه بندي دارد.
20
در جلساتي كه برگزار شد مقرر گرديد كه برخی از همکاران گروه كتابداري و اطلاع رساني رهنمودهاي اجرايي را براي برنامه هاي عملياتي حوزه پژوهش و فناوري با تاكيد بر فعاليت هاي علم سنجي و نظام هاي رتبه بندي ارائه نمايد. زمينه و پايه اساسي اين رهنمودها مطالعات انجام شده، مشاهدات موردهاي داخلي و خارجي و همچنين تجربيات شخصي تدوين كنندگان رهنمودها است.
21
راهكارهاي عملي براي کتابخانه ها در پشتيباني از برنامه راهبردي دانشگاه
بر پايه برنامه عملياتي
22
00BC01202 ترغيب و حمايت از توسعه كمي و كيفي نشريههاي ارائه شده
معرفي، آموزش و پياده سازي استانداردهاي نشر مجلات علمي، استانداردهاي چكيده نويسي، نمايه سازي، مقاله نويسي، استناد دهي افزايش رويت پذيري مقاله ها، مجلات، كتابهاي منتشره توسط اعضاي هيئت علمي انتشار مجلات انگليسي زبان در دانشگاه فردوسي كه امكان نمايه شدن در ISI را داشته باشند.
23
00BC01202 ترغيب و حمايت از توسعه كمي و كيفي نشريههاي ارائه شده
شناسایی و معرفی بسته های حمایتی مجله های علمی شناسایی و معرفی رهنمودهای کاربردی برای راه اندازی و توسعه مجله های علمی برگزاري كارگاه هاي تخصصي براي سردبيران و مديران داخلي نشريه ها در زمینه: 1. ضابطه مندسازی روند داوري، پذيرش و انتشار مقاله ها، 2. بالا بردن رویت پذیری مقاله ها 3. نمایه شدن در نمایه های معتبر داخلی و بین المللی
24
00B0C1204 بهبود سازوكارهاي نظارتي در تخصيص منابع و خروجي طرح هاي پژوهشي متناسب با اهداف كلان دانشگاه
انجام مطالعات هزينه-سودمندي در زمينه منابع علمي (كتاب و مجلات) و نيز پايگاههاي اطلاعاتي از طريق انجام طرح هاي پژوهشي و پايان نامه، استفاده از تجربيات ساير دانشگاهها و استفاده از مشورتهاي كنسرسيوم تامين منابع علمي كشور انجام مطالعهي علم سنجي پيرامون ميزان و اثربخشی مقالات منتشر شدهاي كه مستخرج از طرحهاي پژوهشي بودهاند.
25
00B0C1204 بهبود سازوكارهاي نظارتي در تخصيص منابع و خروجي طرح هاي پژوهشي متناسب با اهداف كلان دانشگاه
انجام بررسيها و پايش مستمر خروجي طرحهاي پژوهش توسط متخصصان علم سنجي و كتابداران طراحي سامانهاي براي طرحهاي پژوهشي به منظور سازماندهي و گردآوري تمام اطلاعات آنها در يك بانك اطلاعاتي واحد با پیوند به مقالات برگرفته از آن طرحها، استنادهای آن مقالات و طرح ها...
26
00BC01501 نيازسنجي مستمر منابع اطلاعاتي مورد نياز دانشگاه
انجام مطالعاتي پيرامون انواع نيازهاي اطلاعاتي گروههاي آموزشي در دانشگاه توسط كتابداران با استفاده از الگوهای موجود ایجاد سامانه آنلاین دریافت پیشنهادهای اعضای هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی در زمینه تامين و توسعه منابع اطلاعاتی مورد نیاز آنها در سایت کتابخانه ها انجام مطالعات علم سنجي پيرامون گرايشهاي پژوهشگران دانشگاه به منابع اطلاعاتي خاص و تهيه آنها
27
00BC01501 نيازسنجي مستمر منابع اطلاعاتي مورد نياز دانشگاه
تعبيه ابزارهاي تعاملي در وب سايتهاي دانشگاه، دانشكده ها، پژوهشكده ها و كتابخانه ها برای ارتباط متقابل اعضاء هيات علمي، دانشجويان و كاركنان با مسئولان پژوهشي دانشگاه در خصوص نيازهاي اطلاعاتي آنان تعيين مجلات هسته و پژوهشگران هسته هر حوزه و تامين منابع اطلاعاتي براساس مطالعات كتابسنجي شناسایی منابع کلیدی برای هر یک از شرح درسهای موجود در رشته های مختلف توسط کتابداران
28
00BC01502 افزايش كمّي و كيفي دسترسي به منابع اطلاعاتي معتبر علمي
ارزیابی چگونگی استفاده اعضای هیئت علمی و دانشجویان از وب سایت کتابخانه ها (log analysis) بازنگری پیوسته در وب سایت کتابخانه های دانشگاه به منظور بهینه سازی محیط رابط آنها و شیوه های دسترسی به منابع اطلاعاتی آموزش پيوسته مهارتهاي اطلاع يابي و سواد اطلاعاتي به استادان و دانشجويان براي استفاده بهتر از منابع و پايگاههاي اطلاعاتي
29
00BC01502 افزايش كمّي و كيفي دسترسي به منابع اطلاعاتي معتبر علمي
اجراي مستمر طرح آگاهی رسانی جاری و پیوسته "current content" از محتوای مجلات فارسي و انگليسي توسط كتابخانهها و مراكز اطلاع رساني دانشكدهها انجام مطالعات وب سنجي و شناسايي مجلات الكترونيكي رايگان رشتههاي مختلف و طراحي پرتالي براي اينگونه مجلات شناسايي مستمر منابع اطلاعاتي اينترنتي معتبر توسط كتابداران و معرفي آنها به پژوهشگران دانشگاه
30
00DF03402 برگزاري كارگاههاي توانافزايي ويژه اعضاي هيأت علمي
نیازسنجی از اعضای هیئت علمی در زمینه توانمندیهای ضروری و نو در قلمرو آموزش و پژوهش برگزاري کارگاههاي روش تدريس، روش پژوهش و روش هاي نگارش مقاله در مجلات معتبر براي اعضاء هيأت علمي جديد الاستخدام برگزاري مجموعه کارگاههاي سواد اطلاعاتي به صورت منظم و مداوم از طرف کتابداران دانشگاه فردوسي مشهد براي اعضاء هيأت علمي
31
00DF03402 برگزاري كارگاههاي توانافزايي ويژه اعضاي هيأت علمي
برگزاری کارگاههای تفکر منطقی، تفکر انتقادی، و تفکر خلاق برگزاري کارگاههاي آشنايي با نظامهاي استنادي مهم جهان به صورت منظم و مستمر برگزاري کارگاههاي نگارش مقاله به زبان انگليسي و انتشار آن در مجلات نمايه شده در اي. اس. اي
32
00BH07101 بهبود و ارتقاء سازوكار اطلاعرساني مستمر و به موقع همايشهاي علمي معتبر بينالمللي
فعال سازي بخش اطلاع رساني درباره همايشهاي داخلي و خارجي در وب سايت دانشكده ها، كتابخانه ها و گروه هاي آموزشي (طراحي پرتالي براي همايشهاي دانشگاه) استفاده از خدمات آگاهي رساني جاري، خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات و يا RSS براي شخصي سازي آگاهي رساني همايشها بر مبنای گرایشها و نیازهای افراد
33
000E13208مهندسي مجدد فرآيندهاي کليدي
مهندسي مجدد در رابطه با سيستم مديريت مجلات دانشگاه و اعمال تغييرات اصلاحي و گسترده در اين سيستم البته با نظر اعضاء هيات علمي گروه علوم كتابداري و اطلاع رساني تأسيس مرکز “scientific writing and publishing” و «علم سنجي» در دانشگاه فردوسي صدور مجوز براي تأسيس مجلات علمي انگليسي زبان و تلاش براي نمايه شدن آنها در ISI
34
00BC01101 پايش مستمر اولويتهاي پژوهشي و فناوري جامعه (پروژهيابي)
مطالعات مرتبط با توليد علم و ترسيم نقشه علمي دانشگاه در حوزه هاي مختلف به منظور شناسايي نقاط قوت و نيز شناسايي خلاء هاي پژوهشي تشويق انجام طرح هاي پژوهشي و پايان نامه هاي كارشناسي ارشد از طرق مختلف از جمله همايشهاي توجيهي، تعيين محورها و ارسال به گروه ها
35
00BC01302ارزيابي مراکز پژوهشي دانشگاه با تأکيد ويژه بر توليدات علمي و پژوهشي کيفي و معتبر
ارزيابي اثربخشي اين مراكز از طريق انجام مطالعات استنادي گزارشهاي پژوهشي و مقالات آنها آموزش شيوه هاي ارزيابي استنادي به كاركنان اين مراكز ارزيابي همپوشاني (و تكرار) پژوهشها از طريق انجام مطالعات حوزه اي
50
انجام سخن: پيشنهادهاي زيربنايي
ارتقاي جايگاه علمي دانشگاه در گرو توانمندسازي دانشگاهيان در كسب و توليد دانش است Knowledge is power حكيم فرزانه توس (بیش از 1000 سال پیش): توانا بود هر كه دانا بود نيز: به دانش گراي و بدو شو بلند
51
ضرورت همسویی با تحولات عصر حاضر
تاکید بر هدفها و ماموریتهای اصیل دانشگاه و آموزش عالی مديريت بر شرايط جديد و برعهده گرفتن جايگاه و نقش پويا در برنامه های دانشگاه
52
بازنگري در ساختار و فرايندهاي كاري كتابخانه ها براي يكپارچه سازي خدمات آنها با برنامه راهبردي دانشگاه تدوين و اجراي نظام مديريت دانش در كتابخانه هاي دانشگاه و همسو با برنامه راهبردي ايجاد واحد علم سنجي در كتابخانه مركزي براي رصد كردن و ارزيابي توليد و كاربرد توليدات علمي د ردانشگاه
53
تدوين و اجراي برنامه آموزشي ويژه كتابداران و اطلاع رسانان در راستاي پشتيباني علمي و عملياتي از برنامه راهبردي دانشگاه و نيز ارتقاي مرتبه علمي تدوين و اجراي برنامه هاي آموزشي براي توانمندسازي و مهارت افزايي اعضاي هيئت علمي، كاركنان و انشجويان براي ارتقاي آموزش و پژوهش و ارتقاي رتبه علمي دانشگاه
54
اکنون باید این حرفها را با توجه به تغییرات و تحولات جدید و در قالب برنامه راهبردی مطرح کنند
55
21 قانون طلايي برايان تريسي
56
كار انسانهاي هوشمند آنست كه استاد تغيير باشند نه قرباني آن
قانون شماره 4: تغییر تغيير غيرقابل اجتناب است و چون با دانش روزافزون و فناوري رو به پيشرفت همراه است با سرعتي غيرقابل قياس با گذشته در حال حركت است. كار انسانهاي هوشمند آنست كه استاد تغيير باشند نه قرباني آن
57
قانون شماره 7: آمادگی عملکرد خوب نتیجه آمادگی کامل است که مراحل کسب آن اغلب از هفته ها، ماه ها و سال ها قبل آغاز می شود. در هر حوزه ای موفق ترین افراد آنهایی هستند که همواره در مقایسه با افراد ناموفق وقت بیشتری را صرف کسب آمادگی برای انجام کار می کنند.
58
مي خواهيم آماده شومد و تغييرات را مديريت كنيم؟
ما کتابداران؟ مي خواهيم آماده شومد و تغييرات را مديريت كنيم؟ يا: قرباني آن باشيم؟
59
با سپاس از توجه شما
60
يكي از فرصت هايي كه اكنون پيش روي كتابداران قرار گرفته، مشاركت آنها در برنامه هاي راهبردي و بويژه فعاليت هاي علم سنجي دانشگاه ها مي باشد.
61
"اگر قرار است که به جرگه پیشتازان علم در سطح دنیا بپیونیدم این امر جز با همکاری, تلاش و مشورت با کتابداران محقق نخواهد شد." دکتر عباس حری
Similar presentations
© 2025 SlidePlayer.com. Inc.
All rights reserved.